Al-Dżahilijja

Zaczniemy dość nietypowo, bo od religii politeistycznej, która ma swoje ślady w Koranie. Co oznacza termin, użyty w tytule, al- dżahilijja? Jest to określenie przedmuzułmańskiej epoki politeizmu na półwyspie arabskim. O tym politeistycznym świece religii jesteśmy skąpo poinformowani, jednak posiadamy o nim podstawowe informacje. Zachowane dzieło Księga bóstw (Kitāb al – aṣnām) autora Ibn al – Kalibi pokazuje ciekawe informacje na temat wierzeń przed islamskich. W tym wpisie zostanie przedstawiona wiara w duchy-dżinny. Istniały też inne bóstwa, ale będzie to tematem jednych z kolejnych wpisów.

W dżinnach widziano istoty w połowie ziemskie w połowie pozaziemskie, mogły być one duchami dobrymi lub złymi. Istoty te ukazywały się ludziom, mogły opętać a takiego nieszczęśnika „opętanego przez dżinna” nazywano madżnun (mağnūn). Ciekawostką może być informacja, że niektórzy z przeciwników Muhammada uznawali go za opętanego przez ducha, świadczy o tym sura LXXXI werset 19 do 23:

„To, zaprawdę, słowo Posłańca szlachetnego,
Posiadającego moc u Władcy Tronu, zdecydowanego,
słuchanego, ponadto godnego zaufania!
Wasz towarzysz nie jest opętany!
Z pewnością on zobaczył go na jasnym horyzoncie.”

Posłańcem szlachetnym w tym fragmencie ma być archanioł Gabriel a towarzyszem Muhammad.

Jednak dżinny mogły wcielać się również w zwierzęta, szczególnie w psy, koty, wielbłądy, węże, skorpiony itd. Co warto zauważyć, że węże dla arabów nie były wcieleniem szatana. Siedzibami duchów były również obiekty materialne jak źródła i kamienie jak np. dzisiejszy kamień Al – Kaba, który został później zaadoptowany do kultu muzułmańskiego. Innymi przykładami są skała Arafat, grota Kuzah, a także skała w Jerozolimie pod Kopułą na Skale. Duchy można było spotkać również w niektórych drzewach. Kurajszyci, którzy wierzyli, że w drzewie, które nazwali zat al- anwat, jest moc ducha, zawieszali swoje uzbrojenie, aby nabrało mocy przed walką. Pod tym drzewem składano również ofiary z tego samego powodu. Dżinn mógł się również przyłączyć się podczas podróży i sprowadzić człowieka z odpowiedniej drogi lub wskazań dobrą drogę, jeżeli był to duch przychylny podróżnemu.

Dżinny mogły powodować też poważne straty i krzywdy ludziom. Wierzono, że choroby psychiczne lub ciała to sprawka złych dżinnów. Impotenci i bezpłodne, szaleńcy i obłąkani mogli obwiniać za swą niedolę dżinna, co więcej epidemie też pojawiały się za ich sprawą.

Sza’ir – poeta to osoba, która według wierzeń staroarabskich też była owładnięta przez ducha. Dżinn podpowiadał poetyckie sformułowania, ale też pokazywał rzeczy nieznane. Kolejną profesją powiązaną z tymi siłami było wróżbiarstwo, duch mógł wyjawić życiowe tajemnice.

W trakcie ewolucji tych wierzeń część dżinnów zostało przekształconych w konkretne bóstwa. Obrzędy oddawania czci różniły się między sobą swoją złożonością lub liczbą czcicieli. Wkrótce wierzenia przed islamskie zostały zastąpione przez monoteistyczny islam, choć i w samym Koranie można dopatrzyć się śladów starej religii arabów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *